Αφθώδης πυρετός: Από την ταφή επί τόπου στα «δρομολόγια κινδύνου» — Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη;

Η διαχείριση της κρίσης του αφθώδους πυρετού συνεχίζει να προκαλεί σοβαρά ερωτήματα, ανησυχία και δικαιολογημένη αγανάκτηση στους κτηνοτρόφους.

Στις αρχές της κρίσης, οι αρμόδιες υπηρεσίες μάς έλεγαν ότι τα ζώα που θανατώνονται στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης της νόσου δεν μπορούν να μεταφέρονται σε μονάδες αποτέφρωσης και ότι, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, πρέπει να θάβονται στο πλησιέστερο δυνατό σημείο.

Για τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν αυτές οι ταφές σε λάκκους, χωρίς να διασφαλίζονται στην πράξη τα στοιχειώδη μέτρα βιοασφάλειας, π.χ. στεγανοποίηση, έλεγχος διαρροών κ.λπ., γράψαμε πολλές φορές και από την αρχή. Προειδοποιήσαμε δημόσια, δημοσιεύσαμε φωτογραφίες και ζητήσαμε σοβαρότητα, διαφάνεια και αυστηρή εφαρμογή των πρωτοκόλλων.

Σήμερα, πληροφορούμαστε από δημοσιεύματα ότι αποφασίστηκε η μεταφορά νεκρών αγελάδων από μονάδα που βρέθηκε θετική στο Παλιομέτοχο, σε χώρο ταφής 12 χιλιόμετρα μακριά. Οι κτηνοτρόφοι της περιοχής έφτασαν στο σημείο να στήσουν μπλόκο με τρακτέρ, επιχειρώντας να αποτρέψουν τη μεταφορά των νεκρών ζώων μέσα από μια περιοχή όπου υπάρχουν διάσπαρτες κτηνοτροφικές μονάδες.

Αντιλαμβανόμαστε πλήρως την αγωνία τους. Διότι το ερώτημα είναι απλό: όταν οι ίδιες οι αρμόδιες υπηρεσίες επικαλούνταν λόγους βιοασφάλειας για να δικαιολογήσουν την ταφή των ζώων στο πλησιέστερο δυνατό σημείο, πώς σήμερα αποφασίζεται η μεταφορά τους σε απόσταση 12 χιλιομέτρων σε ευθεία γραμμή, αλλά 16 χλμ. μέσα από δημόσιους δρόμους και κοντά σε «καθαρές» μονάδες;

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η απόφαση φέρεται να λήφθηκε επειδή δίπλα από τη θετική μονάδα υπάρχει χοιροστάσιο μεγάλης δυναμικότητας, το οποίο οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες έκριναν ότι πρέπει να προστατευθεί. Αν αυτό ισχύει, τότε προκύπτει ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα: η προστασία μιας μονάδας δεν μπορεί να γίνεται με τρόπο που ενδέχεται να μεταφέρει τον κίνδυνο σε άλλες μονάδες και σε ολόκληρη την περιοχή. Σημειώνεται ότι και στον προτεινόμενο χώρο ταφής, κοντά στο αεροδρόμιο, και κατά μήκος της διαδρομής υπάρχουν πολλές κτηνοτροφικές μονάδες. Άραγε, δεν αποτελεί αυτή η απόφαση επιβεβαίωση ότι οι λάκκοι ταφής δεν είναι ασφαλείς, αφού δεν τηρούνται τα πρωτόκολλα βιοασφάλειας από τις ίδιες τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες;

Δεν μπορεί το ένα πρόβλημα να λύνεται δημιουργώντας ένα άλλο. Δεν μπορεί κάθε νέα απόφαση να γεννά νέα ερωτήματα, νέες αντιδράσεις και νέο φόβο στους ανθρώπους που ζουν καθημερινά με τον κίνδυνο της οικονομικής καταστροφής.

Η μέχρι σήμερα διαχείριση της κρίσης ανέδειξε σοβαρά κενά στον συντονισμό, στην πρόληψη, στην εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας και στην έγκαιρη ενημέρωση των επηρεαζόμενων. Οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να ενημερώνονται εκ των υστέρων, ούτε να αναγκάζονται να στήνουν μπλόκα για να ακουστεί η αγωνία τους.

Ποιος έλαβε την απόφαση για τη μεταφορά των νεκρών ζώων 12 χιλιόμετρα μακριά;

Ποια μέτρα βιοασφάλειας λήφθηκαν ή θα ληφθούν κατά τη φόρτωση, τη μεταφορά και την ταφή;

Ποιες υπηρεσίες εισηγήθηκαν τον συγκεκριμένο χώρο ταφής;

Έγινε αξιολόγηση του κινδύνου για τις κτηνοτροφικές μονάδες που βρίσκονται κατά μήκος της διαδρομής;

Γιατί εγκαταλείφθηκε στην πράξη η αρχική λογική της ταφής στο πλησιέστερο δυνατό ασφαλές σημείο;

Στην κρίση του αφθώδους πυρετού δεν υπάρχει χώρος για αυτοσχεδιασμούς, αντιφάσεις και αποφάσεις της τελευταίας στιγμής. Η προστασία της κτηνοτροφίας, της δημόσιας υγείας, του περιβάλλοντος και των υπόγειων υδάτων απαιτεί σχέδιο, επιστημονική τεκμηρίωση, διαφάνεια και λογοδοσία.

Δυστυχώς, μέχρι σήμερα βλέπουμε αποφάσεις που προκαλούν περισσότερη ανησυχία παρά εμπιστοσύνη. Και μετά αναζητούνται οι ευθύνες. Οι ευθύνες όμως δεν πρέπει να αναζητούνται αφού γίνει το κακό. Πρέπει να αναλαμβάνονται πριν δημιουργηθούν νέες εστίες κινδύνου.