Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων – 20ή Ιουνίου

Το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων που καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ στις 20 Ιουνίου, εκφράζει τη στήριξή του σε όλους τους πρόσφυγες και εκτοπισμένους ανά τον κόσμο.

Η πατρίδα μας γνωρίζει από πρώτο χέρι το δράμα της προσφυγιάς εδώ και πενήντα πλέον χρόνια. Η τουρκική εισβολή και κατοχή, σε συνδυασμό με την πολιτική εθνικού ξεκαθαρίσματος, ξερίζωσε χιλιάδες συμπατριώτες μας – Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους και άλλους – από τα σπίτια και τις κοινότητές τους. Από τότε, πολλοί Κύπριοι συνεχίζουν να ζουν ως πρόσφυγες μέσα στην ίδια τους την πατρίδα.

Ως Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών θεωρούμε καθήκον μας να διατηρούμε ζωντανή την απαίτηση για σεβασμό των δικαιωμάτων των Κυπρίων προσφύγων και επιστροφή στις πατρογονικές εστίες. Στο πλαίσιο της πρότασής μας για διπλωματική εκστρατεία ενημέρωσης σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, η προβολή του προσφυγικού ζητήματος της Κύπρου παραμένει βασική μας προτεραιότητα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων στις 20 Ιουνίου, να επιβεβαιώσει έμπρακτα τη δέσμευσή της στις θεμελιώδεις αρχές, αξίες και ιδανικά που την συγκροτούν: την ισονομία, την ισοτιμία και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η επιλεκτική εφαρμογή των δικαιωμάτων, η περιθωριοποίηση και οι διακρίσεις συνιστούν βαθιά προσβολή του ευρωπαϊκού κεκτημένου και υπονομεύουν την ηθική και πολιτική συνοχή της Ένωσης.

Δεν μπορεί να γίνεται λόγος για δικαιοσύνη και ενότητα χωρίς ρητή αναγνώριση και έμπρακτη στήριξη στα δίκαια των Κυπρίων προσφύγων, θυμάτων της τουρκικής εισβολής του 1974 και της συνεχιζόμενης, επί μισό αιώνα, κατοχής ευρωπαϊκού εδάφους. Η Κύπρος αποτελεί ανοιχτή πληγή στον ευρωπαϊκό χάρτη και δοκιμασία για την αξιοπιστία της ΕΕ ως προς τις αξίες της.

Απαιτείται άμεση και γενναία πολιτική βούληση, ώστε όλοι οι πολίτες και οι προστατευόμενοι εντός της ΕΕ, ανεξαρτήτως καταγωγής, φύλου, θρησκείας ή καθεστώτος, να απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα, ευκαιρίες και προστασία, όπως επιβάλλει το δίκαιο, η συνείδηση και η ιστορική ευθύνη της Ευρώπης.

Καλούμε τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μην κωφεύουν και να μην εθελοτυφλούν απέναντι στον πόνο και την αδικία που βιώνουν οι Κύπριοι πρόσφυγες, θύματα της τουρκικής εισβολής του 1974 και της συνεχιζόμενης, επί μισό αιώνα, κατοχής ευρωπαϊκού εδάφους.

Η Κύπρος δεν αποτελεί περιφερειακή εξαίρεση, αλλά κρίσιμο δοκιμαστήριο της αξιοπιστίας της Ένωσης στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, της ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η στήριξη των Κυπρίων προσφύγων δεν είναι ζήτημα πολιτικής επιλογής, αλλά υποχρέωση δικαιοσύνης, ιστορικής ευθύνης και ευρωπαϊκής συνέπειας.

Ως λαός που έχει βιώσει τον ξεριζωμό, αντιμετωπίζουμε με συμπόνια και αλληλεγγύη όσους εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους λόγω πολέμου, διώξεων, φτώχειας ή κλιματικής κρίσης.

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση Global Trends της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (2024), πάνω από 117 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως βρίσκονται σε κατάσταση βίαιου εκτοπισμού – αριθμός ρεκόρ στην ιστορία του Οργανισμού. Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, η συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η γεωπολιτική αστάθεια επιτείνουν το παγκόσμιο προσφυγικό φαινόμενο.

Η Κύπρος είναι ανάμεσα στις χώρες που δέχονται πρόσφυγες και αιτητές ασύλου, ιδιαίτερα από γειτονικές περιοχές σε κρίση. Οφείλουμε να καταστήσουμε τη χώρα μας φιλόξενη και λειτουργική για όλους: να ενισχύσουμε τις υποδομές, να καλλιεργήσουμε κουλτούρα αποδοχής, να δημιουργήσουμε δομές που θα σέβονται την αξιοπρέπεια του ανθρώπου ανεξαρτήτως καταγωγής.

Η αλληλεγγύη είναι η μόνη απάντηση σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται. Και η Κύπρος, με το ιστορικό της τραύμα, μπορεί και πρέπει να είναι μέρος της λύσης.