Περιμένοντας το μήνυμα από το ελεύθερο Πέλλα-Παϊς…
Κυριακή πρωί, ώρα 11. Παράσταση στο Κινηματοθέατρο Παλλάς. Στα εξήντα χρόνια που πέρασαν η απουσία του όρου “μαθητική” σίγουρα δεν είναι η μόνη αλλαγή! Τότε οι μαθητές, ένστολοι ακόμα και κυριακάτικα, είχαν το δικαίωμα παρακολούθησης μιας καθορισμένης μαθητικής παράστασης. Κι ήταν συνήθως στις 11, πότε στο τώρα ανακαινισμένο Παλλάς, πότε στο άλλης τώρα χρήσης Ρόγιαλ. Ο συνειρμός ήταν στιγμιαίος γιατί η πραγματικότητα αλλιώς σου στέλλει το μήνυμα: Ένα ταξίδι μνήμης και συνέχειας – μια επιστροφή στο κατεχόμενο Πέλλα-Παϊς, μέσα από τον φακό του Μιχάλη Γεωργιάδη και την αφήγηση του Κώστα Χαραλαμπίδη.
Ο δημιουργός του οδοιπορικού Μιχάλης Γεωργιάδης, στο δικό του καλωσόρισμα, τόνισε την ανάγκη καταγραφής των αναμνήσεων των ανθρώπων και την ψηφιοποίηση του υπάρχοντος υλικού. Και ύστερα με τον φακό του ανανέωσε την προοπτική της επιστροφής. Συνοδοιπόρος ο Κώστας Χαραλαμπίδης που με τη χαρακτηριστική φωνή του ενεργοποίησε το ξυπνητήρι. Οι εικόνες και οι αναμνήσεις αποτελούν κομμάτι της Ιστορίας του τόπου μας. Είναι το περιεχόμενο τού “Δεν Ξεχνώ” που κάποιοι βάλθηκαν να πείσουν πως είναι “εθνικιστικό” και έκφραση όσων δεν θέλουν λύση! Ακόμα κι όταν το σκεφτόμαστε, κάποιοι ενοχλούνται! Βλακώδης αυτή η κατευθυνόμενη “επιχειρηματολογία”, λογικά και εννοιολογικά, γιατί όταν θυμάσαι το πρόβλημα, αυτό του εκτοπισμού και της προσφυγιάς, σημαίνει πως θεωρείς αναγκαιότητα τη λύση. Αν τελικά σε πείσουν πως είναι λάθος να θυμάσαι, τότε είσαι έτοιμος για κάθε είδους “λύση”. Ακόμα κι αυτή που στηρίζεται στον μόνιμο γεωγραφικό διαχωρισμό των Κυπρίων με βάση την εθνότητα και τη θρησκεία, σε όποια της παραλλαγή. Προς το παρόν δεν είναι δεκτά, λέει, τα δυο κράτη αλλά αποτελεί “διεκδίκηση” κάτι που οδηγεί σ΄αυτά. Έτσι είναι που θυμηθήκαμε και την επίσημα διατυπωμένη άποψη για την ανάγκη να την αποκεντρώσουμε κιόλας τη διζωνική ώστε “οι κοινότητες να έχουν την ελάχιστη επαφή και να μειωθεί ο κίνδυνος συγκρούσεων”. Πόσα βήματα απέχει, αλήθεια, αυτό από τα δυο κράτη; Για ποια επιστροφή μιλούν όσοι δέχονται ζώνες και χωριστικές γραμμές;
Εμείς δεν βρεθήκαμε μια Κυριακή πρωί στο Παλλάς για να δούμε εικόνες κινηματογραφικού αρχείου που θα κλείσουμε ερμητικά σε κλειδωμένο συρτάρι της μνήμης. Η έγνοια ήταν να δούμε εικόνες του χτες και να ακούσουμε αναφορές και αναμνήσεις ανθρώπων για όσα έζησαν εκεί σε χρόνια, όχι για όλους εύκολα μα για όλους ευτυχισμένα, μέσα στην ομορφιά της φύσης, τη γραφικότητα του χωριού και το άρωμα των λεμονανθών. Θέλαμε να δούμε και τα παιδιά του Δημοτικού στις δραστηριότητές τους και τις φωτογραφίες επί τη λήξει των μαθημάτων, με τις σχολικές ποδιές και το χαρακτηριστικό κολάρο και τις γιορτές πολιτισμού. Και εικόνες από τις αγροτικές ασχολίες και τα αγαθά της γης, φιλική προσφορά σε επισκέπτες, ντόπιους και ξένους κι άλλους που ήρθαν από μακριά κι έγιναν ντόπιοι. Δεν έλειψαν (και τότε) κάποιοι πράκτορες αλλά έτσι συμβαίνει με τους πράκτορες, συμπεριφέρονται σαν κανονικοί άνθρωποι κι ούτε δημοσιοποιούν τα εντεταλμένα ενδιαφέροντά τους! Μέχρι που ήρθε η τραγική εμπειρία του ‘74 και τα δυο χρόνια του εγκλωβισμού-ελεύθεροι πολιορκημένοι οι χωριανοί μαζί και Κερυνειώτες κι άλλοι από άλλα χωριά της επαρχίας. Πήγαμε για να ζωντανέψουμε τις μνήμες ακόμα και νοιώθοντας πίκρα για την αλλοιωμένη εικόνα από το βουνό μέχρι την “αγαπημένη θάλασσα της Κερύνειας”. Γέμισε και τούτη η πλαγιά με προϊόντα σφετερισμού των κλεμμένων περιουσιών. Μπορεί αλήθεια να εμπλέκονται και “δικοί μας” σε τούτο το λαθρεμπόριο; Να συμβαίνει άραγε κι αυτό σε τούτο τον τόπο; Ποιος αλήθεια μπορεί να το διαψεύσει; Μια εσχάτη προδοσία σε μοντέρνους καιρούς κατοχής…
Ο Μιχάλης Γεωργιάδης, ο αγωνιστής με την κάμερα, ήταν σαφής: Θα περιμένει, εκεί στο ελεύθερο Μόρφου, για διευθέτηση προβολής της ταινίας στο ελεύθερο Πέλλα-Παϊς. Tότε θα έχει ξεκουραστεί η μ. Στέλλα Σπύρου, στο σπίτι της στην οδό Ελλάδας στην ελεύθερη Κερύνεια. Η ίδια, στη αφήγησή της γύρισε πίσω στα χρόνια του εγκλεισμού της στο τουρκοπατημένο Πέλλα-Παϊς και θυμήθηκε τον λυγμό της πως “ένα χωριό φεύγει μέσα στην Άνοιξη” και κανένας δεν γνοιαζότανε…
Ήρθε και φέτος η Άνοιξη! Άλλη μια χαμένη Άνοιξη, μαζί με τις πενήντα μια που προηγήθηκαν… Εμείς επιμένουμε να αγωνιζόμαστε για εκείνη, την άλλη Άνοιξη!
Κυριάκος Τσιμίλλης,
Υποψήφιος Βουλευτής Λευκωσίας | Συντονιστής Θεματικής Κυπριακού του Κινήματος
Φιλελεύθερος, 22 Μαρτίου 2026
