2 Ιουλίου 2017

Προς

κ. Νίκο Αναστασιάδη
Πρόεδρο Κυπριακής Δημοκρατίας 

Εξοχότατε,

Θεωρούμε καταλυτική την παρέμβαση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών κ. Γκουτέρες. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει όμως, να ωραιοποιούμε την κατάσταση.

Το γεγονός ότι στη δήλωση του ο κ. Γκουτέρες αναφέρθηκε στην κατάργηση των συνθηκών εγγυήσεων και συμμαχίας, με την εφαρμογή της λύσης του Κυπριακού είναι θετικό, δεν είναι όμως αρκετό.

Εμείς ως Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών δε θα θέλαμε να αντικατασταθεί το σύστημα των δυο εγγυήσεων με οποιοδήποτε άλλο θεσμό, μηχανισμό ή συνθήκη που να αποτελεί ουσιαστικά (ή/και συγκαλυμμένα) συνέχιση του εγγυητικού ρόλου της Τουρκίας, με ή χωρίς άλλες δυνάμεις ή/και επεμβατικά δικαιώματα. Θετική λοιπόν η αναφορά Γκουτέρες στην κατάργηση των δύο συνθηκών, αλλά χρειάζεται προσοχή στη συνέχεια.

Άλλωστε υπάρχει και το προηγούμενο της αναφοράς Άιντε σε “συνθήκη εφαρμογής”, ιδέα που -ορθώς- έχει απορριφθεί από την κυπριακή και ελληνική ηγεσία.

Δεν ξέρουμε επίσης, ποια θα είναι η επί λέξη καταγραφή αυτής της δήλωσης Γκουτέρες και επίσης ποια θα είναι η αντίδραση των Τούρκων.

Τα ερωτήματα αυτά θα λυθούν τη Δευτέρα 3 Ιουλίου, με την κατάθεση του επίσημου πρακτικού από τον κ. Άιντε και την γραπτή κατάθεση των θέσεων των πέντε πλευρών.

Όσον αφορά την παρουσία των στρατευμάτων, θετική η αναφορά Γκουτέρες για δραστική μείωση των στρατευμάτων με την εφαρμογή της συμφωνίας. Ωστόσο παραμένει ανοικτό το θέμα του χρονοδιαγράμματος της μείωσης των στρατευμάτων, μέχρι τα επίπεδα των αγημάτων που προνοούσαν οι συνθήκες του 60’.

Ανοικτό παραμένει επίσης το θέμα της οριστικής αποχώρησης των αγημάτων. Ο κ. Γκουτέρες φαίνεται να παραπέμπει το θέμα στους ηγέτες των δυο χωρών, Ελλάδας και Τουρκίας, γεγονός που εμάς δε μας βρίσκει σύμφωνους. Η θέση των Τούρκων για παραμονή στρατευμάτων στο διηνεκές (υπό την μορφή των αγημάτων του 60’) με προοπτική στο μέλλον να υπάρξει αναθεώρηση (review) έπρεπε να είχε απορριφθεί από το Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Η αναφορά του Ακιντζί για 15 χρόνια μεταβατικής περιόδου, μέχρι την αναθεώρηση, είναι ενδεικτική των προθέσεων των Τούρκων.

Καλό είναι να υπενθυμίσει κάποιος στον κ. Γκουτέρες τον καταλυτικό ρόλο που έπαιξαν τα δυο αυτά “αγήματα” στην διαίρεση της Κύπρου, με την ΕΛΔΥΚ να εμπλέκεται στο πραξικόπημα της Ελληνικής Χούντας και την ΤΟΥΡΔΥΚ να παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στα γεγονότα του 63’-64’ και στην τουρκική εισβολή του 1974.

Για το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών η θέση για πλήρη αποχώρηση των αγημάτων της Τουρκίας και της Ελλάδας, είναι αδιαπραγμάτευτη. Συζητούμε μόνο το χρονικό σημείο της αποχώρησης των αγημάτων, που δε μπορεί να ξεπερνά τους λίγους μήνες . Υπενθυμίζω ότι στις προτάσεις σας, του Σεπτεμβρίου του 2016, αναφερόσαστε σε αποχώρηση “τάχιστα” όλων των στρατευμάτων.

Αυτές ακριβώς οι προτάσεις αποτελούν την “κόκκινη γραμμή” μας. Έχω την ισχυρή εντύπωση ότι δεν πάει παρακάτω. Έχετε κατ´ ακρίβεια πατήσει με αυτές τις προτάσεις την “κόκκινη γραμμή” των υποχωρήσεων των Ελληνοκυπρίων σε μια ειλικρινή προσπάθεια να καλύψετε τις λογικές επιφυλάξεις των τουρκοκυπρίων. Θεωρώ εντελώς άδικο να κατηγορήστε από υμέτερους και ημέτερους για αδιαλλαξία.

Πέραν αυτών, η ομιλία του κ. Γκουτέρες ή/και οι ανεπίσημες αναφορές του, φαίνεται να περιέχουν αρνητικά σημεία όπως για παράδειγμα, την αποδοχή της συζήτησης των τεσσάρων διασυνοριακών ελευθεριών για τους Τούρκους υπηκόους (που βαφτίστηκε βάσει της βρετανικής έμπνευσης, “ελληνο-τουρκική ισορροπία”), στο περιουσιακό και στην επιστροφή των προσφυγών, στο διαμοιρασμό της εξουσίας (που περιλαμβάνει και την εκ περιτροπής Προεδρία) κοκ.

Απομένει να μάθουμε από το επίσημο πρακτικό που ετοιμάζει ο κ. Άιντε, τι ακριβώς περιλαμβάνεται στα συμπεράσματα του κ. Γκουτέρες την προσεχή Δευτέρα 3/7 για να τοποθετηθούμε επακριβώς.

Σε αυτό το στάδιο,  ως Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών καταθέτουμε τη διαφωνία μας στην παραχώρηση των τεσσάρων ευρωπαϊκών διασυνοριακών ελευθεριών στους Τούρκους υπηκόους. Επίσης, θεωρούμε πρώιμο και επικίνδυνο -όπως σας είχαμε υπογραμμίσει και στη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου στην Κύπρο- να αφήνεται να εννοηθεί ότι είμαστε έτοιμοι να παραχωρήσουμε την εκ περιτροπής Προεδρία.

Υπενθυμίζουμε ότι εμείς έχουμε καταθέσει προτάσεις επί του θέματος, για το κοινό ψηφοδέλτιο και τη συλλογική Προεδρία της κεντρικής κυβέρνησης.

Παρά ταύτα δε συμφωνούμε να γίνει αυτή η συζήτηση πριν αποδεχτούν οι Τούρκοι την αποχώρηση σε άμεσο χρόνο όλων των στρατευμάτων, την κατάργηση κάθε μορφής εγγυητικών δικαιωμάτων και έναν δυνατό και αποτελεσματικό μηχανισμό διασφάλισης εφαρμογής της λύσης, αποτελούμενο από διεθνείς οργανισμούς (στη βάση των προτάσεων,  δηλαδή, που κατέθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, το Σεπτέμβριο του 2016).

Είναι φανερό ότι η Τουρκία ήρθε στο Γκραν Μοντάνα για να πάρει τις τέσσερεις ελευθερίες και την εκ περιτροπής Προεδρία, ενώ ταυτόχρονα στόχος της είναι να διασφαλίσει την παρουσία των στρατευμάτων και των εγγυητικών δικαιωμάτων της.

Ο τρόπος που θα πετύχει τους στόχους της, είναι η πρόταση για πακετοποίηση των θεμάτων ή αλλιώς με την ενοποίηση των δυο τραπεζιών των συνομιλιών στο Κραν Μοντάνα.

Σε αυτό το σημείο αισθάνομαι την ανάγκη να επαναλάβω τη θέση μας, ότι είναι λάθος η αποδοχή αυτής της μεθόδου παράλληλης διαπραγμάτευσης. Ήταν ιδέα των Τούρκων, την όποια απορρίπταμε αρχικά και δυστυχώς υπό την πίεση τρίτων, υμετέρων και ημετέρων, την αποδέχτηκε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, στην ανάγκη να αποφευχθεί η κατάρρευση της διαδικασίας των συνομιλιών.

Αυτή η παράλληλη διαδικασία επέτρεψε στους Τούρκους να θέσουν το θέμα της εκ περιτροπής και των τεσσάρων ελευθεριών ως κυρίαρχα ζητήματα στο τραπέζι (2) των συνομιλιών ενώ “κολοκυθίζουν” στο τραπέζι (1) των συνομιλιών για τη διεθνή πτυχή. Τώρα προχωρούν στο δεύτερο στάδιο των σχεδιασμών τους, και θέλουν να “ενώσουν ένα γεμάτο ποτήρι με ένα άδειο” και να έχουν μια “win-win situation” για την πλευρά τους, που θα εκφραστεί και κατοχυρωθεί με μια ενδιάμεση συμφωνία.

Ως εκ τούτου η ισχυρή συμβουλή μας, είναι να μην αποδεχτείτε επ’ ουδενί την ενοποίηση των δυο τραπεζιών και την πακετοποίηση των θεμάτων και την κατάληξη σε ενδιάμεση συμφωνία. Βλέπουμε με ανησυχία τον κ. Άιντε να φλερτάρει με αυτή την ιδέα, όπως αποτυπώθηκε στις χθεσινές του δηλώσεις.

Σημειώνουμε με ικανοποίηση το  γεγονός ότι -μαζί και με τη βοήθεια του κ. Κοτζιά- απορρίπτετε την Τουρκική πρόταση.

Εν κατακλείδι, θα ήθελα να επισημάνω τους κινδύνους από την συμπεριφορά των Ηνωμένων Εθνών και ιδιαιτέρως του κ. Άιντε. Πρέπει να έχετε ιδιαίτερη επιφύλαξη και έγνοια για το πως ο κ. Άιντε θα καταγράψει τα συμπεράσματα Γκουτέρες. Διότι στο τέλος της ημέρας σημασία δεν έχει τι καταλάβαμε εμείς ότι είπε ο κ. Γκουτέρες, αλλά τι θα καταγραφεί από τα ίδια τα Ηνωμένα Έθνη, δηλαδή τον κ. Άιντε.

Συστήνουμε πολλή προσοχή και αν είναι δυνατόν, να ληφθούν προληπτικά μέτρα.

Τέλος θα ήθελα να σημειώσω  ότι οι προτάσεις μας για την ασφάλεια και τις εγγυήσεις έχουν ήδη κατατεθεί στο Εθνικό Συμβούλιο με την επιστολή μας, ημερομηνίας 20 Ιουνίου 2017 και παρακαλώ όπως μελετηθούν με σοβαρότητα.

Με οικολογικούς χαιρετισμούς,

Γιώργος Περδίκης

Πρόεδρος Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών